|
 |
CHUYỆN CỦA PHẬT THÍCH CA MÂU NI
Ðức Phật trả lời du sĩ Vacchagotta Vacchagotta hỏi Phật
- Thưa Tôn giả Gotama, có tự ngã hay không có tự ngã?
Thế tôn im lặng. Du sĩ Vacchagotta tiếp tục hỏi lần thứ hai. Thế tôn vẫn im lặng. Sau đó, Vacchagotta đứng dậy, bỏ ra đi. Khi Vacchagotta đã đi khỏi, Tôn giả A Nan liền bạch với Phật vì sao không trả lời câu hỏi của Vacchagotta.
Phật đáp:
- Này A Nan, nếu được hỏi: « Có tự ngã không? » và ta trả lời cho du sĩ Vacchagotta là « Có ngã », như vậy, này A Nan, (chúng ta) thuộc về phái các Sa môn, Bà la môn chấp nhận thường kiến. Nếu được hỏi « Có phải không có tự ngã? » Và ta trả lời... « không có tự ngã » như vậy (chúng ta)... la thuộc về phái các Sa môn, Ba la môn chấp nhận đoạn kiến. Lại nữa, nầy A Nan, nếu được hỏi: « Có tự ngã không? »... ta trả lời... « Có tự ngã » như vậy, câu trả lời của ta có hợp với tri khoi lên rằng; « Tất cả các pháp đều là vô ngã? »
-Thưa không, bạch Thế tôn
-Lại nữa, này A Nan, nếu được hỏi: « Có phải không có tự ngã? »... ta trả lời... « Không có tự ngã », như vậy lại làm cho du sĩ Vacchagotta càng ngơ ngác bối rối hơn nữa. « Trước đây ta có tự ngã, nay không có tự ngã nữa ».
Lời bàn của Thiền sinh Thông Ðạt
Câu hỏi của tu sỉ Vacchagotta đơn giản, nhưng đầy tính cách triết học, và thái độ im lặng của Ðức Phật trước vấn nạn trên đã cho thấy Ngài là bậc chánh đẳng chánh giác vô thường, dùng thái độ im lặng để vượt thoát quan điểm mà tiện nhân nào cũng mắc phải.
Bởi bảo rằng có tự ngã thì rõ ràng phải rơi vào quan điểm nhị nguyên, bởi vì (Ðức Phật) chủ trương rằng tất cả các pháp đều vô ngã (nói ra là công bố rằng vô ngã đối lập với có tự ngã), mà bảo rằng không có tự ngã là thái độ phủ nhận tự ngã (như vậy là rơi vào quan điểm nhị nguyên, có tự ngã hay không có tự ngã). Trước sau lập trường của Ðức Phật lúc nào cũng thật rõ ràng: khước từ thái độ nhị nguyên, do đó cách hành xử... chánh kiến là... im lặng hay KHÔNG NÓI
Ý kiến này đã được thêm sáng tỏ khi ta đọc mẩu đối thoại sau đây giữa Ðức Phật và Tu Bồ Đề!
Tu Bồ Đề: Thật kỳ diệu để thấy tâm rộng lớn qua đó Như Lai đã thuyết minh chân tánh vạn pháp (tất cả các pháp đều vô ngã), song người ta không thể nói đúng về chân tánh vạn pháp nầy được. Theo chỗ con hiểu, nghĩa lý lời dạy của Như Lai là có phải ngay tất cả các pháp đều không thể nói ra được bằng bất kỳ ý nghĩa nào dù ý nghĩa đó có đúng chăng?
Ðức Phật: Ðúng thế, vì không ai có thể diễn tả đúng Tánh Không của tất cả các pháp bằng lời được.
Chính vì thế, trong suốt 45 năm hành đạo, Ðức Phật đã nhiều lần giải thích cho tất cả đệ tử tăng cũng như tục nắm rõ thực chất của vô ngã. Ngã chỉ là tự ngã qui ước, một khái niệm hảo huyền, vì tự trong nó không có thực chất tính. Mà, nếu dính mắc sâu đậm vào nó, đường trí tuệ tâm linh không thể tiến lên được. Ðồng thời phiền não, khổ đau cũng không làm thoát ra khỏi.
Thơ của Huy Phong & Yến Anh
Hoa in áo lụa mịn màng
Giai nhơn giã chốn thiên đàng lưu cư
Dặm dài mỏi gối Thiền sư
Trường giang sóng động tạ từ ba sanh
Sa di cắt tóc di hành
Guốc khua thay mõ lạnh tanh đường trần
Tha hương ngóng ngọn Mây Tần
Nghe trong hư ảo vạn lần xót xa
Vào đời canh bạc chia ba
Nhị nguyên sấp ngửa Pháp hòa Tánh Không
Vô ưu vô ngã nhẹ lòng
Câu kinh vô tự mục đồng nghe chuông
Huy Phong & Yến Anh
|
|
